Απείρανθος Νάξου
Έχουν εκδοθεί αρκετά ακόμα βιβλία με θέμα την απεραθίτικη μουσική και ποίηση. Στη σύγχρονη εποχή, η Απείρανθος έχει δημοτικό σχολείο και τέσσερα μουσεία: το Αρχαιολογικό Μουσείο Απειράνθου, Λαογραφικό Μουσείο, Γεωλογικό Μουσείο και Μουσείο Φυσικής Ιστορίας. Είχε δημοτικό σχολείο, τηλεγραφείο και σταθμό χωροφυλακής. Τ Απεράθου στο διαδίκτυο. .Συνδέεται οδικά με την παραλιακή Μουτσούνα Νάξου που αποτελεί το τέρμα του εναέριου συρματόδρομου των σμυριδορυχείων Νάξου και επίνειο του χωριού, καθώς και με τ΄ άλλα παραλιακά χωριά της ΝΑ. Γνωστά τραγούδια απεραθίτικα είναι όπως η παλιά και η καινούργια πατινάδα (γνωστή ως Ντάρι ντάρι ), ο δεντρολίβανος , ο εκλογικός (από τον οποίο παίρνει τον σκοπό και αλλάζοντας τους στίχους βγαίνει το τραγουδι Νάξος με τα ψηλά βουνά.. ) και πολλά άλλα.
Νάξου. Θεωρείται από πολλούς επισκέπτες ως το πιο όμορφο και γραφικό χωριό του νησιού, λόγω της πετρόκτιστης αρχιτεκτονικής του. Η πρώτη ιστορική αναφορά του χωριού, μάς πάει πίσω στο 1420, όπου ο Ιταλός ταξιδευτής Cristoforo Buondelmonti το αναφέρει στο βιβλίο του «Liber insularum archipelagi» (The book of the islands of the Archipelago). Κατά τη διάρκεια της Βασιλείας του, ο Όθωνας επισκέφθηκε την Απείρανθο.
Λόγω της ομοιότητας πολιτισμού, διαλέκτου κτλ. Αυτό το καταλαβαίνουμε ακόμα και από το γεγονός πως πολλοί Απεραθίτες ασχολούνταν με το ψάρεμα και την ναυτιλία, κάτι το οποίο δεν ισχύει για τα ορεινά χωριά της Κρήτης που αναφέρθηκαν προηγουμένως. Στ Απεράθου όπου η ψυχή τραγουδάει είναι ο τίτλος ενός βιβλίου γεμάτου απεραθίτικα κοτσάκια (έτσι αποκαλούνται από τους ντόπιους τα ποιηματάκια) που μονάχα από αυτό καταλαβαίνουμε πως η Απείρανθος είναι πηγή της νησιώτικης μουσικής της Νάξου.
Υπάρχει, όμως, και η εκδοχή πως κάτοικοι του χωριού κατάγονται από παράλια της Μικράς Ασίας. Η Απείρανθος είναι η γενέτειρα πατρίδα του άλοτε Πρωθυπουργού Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη, πατέρα του, μετέπειτα επίσης πολιτικού, Αριστείδη Πρωτοπαπαδάκη, του Μανώλη Γλέζου, του καθηγητή Βασίλη Σφυρόερα και του αδελφού του, λογοτέχνη, Νίκου Σφυρόερα κ.ά. Η ονομασία Απείρανθος θεωρείται νεότερη ονομασία του χωριού όπου κατ΄ άλλους προέρχεται εκ της Περίνθου της Κωνσταντινούπολης, από την οποία και κατάγονταν αποδεδειγμένα οικιστές του χωριού που κατέφυγαν εδώ προκειμένου ν΄ αποφύγουν τις διώξεις των Τούρκων, κατ΄ άλλους από το όνομα Απέρανθος που έφερε κάποιος Φράγκος στη καταγωγή και που είχε τη περιοχή αυτή ως φέουδο κατά τον Μεσαίωνα. Παλαιότερα το χωριό Απείρανθος μαζί με το χωριό Δανακός και τη παραλιακή Μουτσούνα Νάξου αποτελούσε ιδιαίτερο δήμο Νάξου με το όνομα Δήμος Απειρανθίας.
Βρίσκεται 28 χιλιόμετρα ΒΑ της πρωτεύουσας του νησιού, στις ανατολικές υπώρειες του όρους Φανάρι, σε υψόμετρο μεταξύ 600 και 700 μέτρων. Η Απείρανθος είναι ένα παραδοσιακό πετρόκτιστο χωριό με πλούσια ιστορία και παράδοση. Στις αρχές του 20ου αιώνα, η Απείρανθος αριθμούσε περίπου 5.000 κατοίκους και το 1955 2.438.
Βρίσκεται επί του ανατολικού οδικού άξονα Χώρα Νάξου - Φιλώτι - Απείρανθος - Σταυρός Κεραμωτής. με την Κρήτη, συγκεκριμένα τα Σφακιά και τα Ανώγεια, πιθανολογείται πως μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού της Απειράνθου κατάγεται από εκεί.
Τον Ιανουάριο του 1917 η Απείρανθος υπήρξε θέατρο θλιβερών αιματηρών επεισοδίων εξ αιτίας της άρνησης των κατοίκων της να προσχωρήσουν στο κίνημα της Θεσσαλονίκης. Δυστυχώς, όμως, πολλά από αυτά , κυρίως τραγούδια, έχουν παρθεί και αλλοιωθεί από άλλους.
Συντεταγμένες: 37°05′00″N 25°32′00″E / 37.083333, 25.533333 Η Απείρανθος είναι ένα χωριό της ορεινής ανατολικής Νάξου. Στην Απείρανθο το θέμα μελοποίηση και στιχουργία κυλά ελεύθερο στις εμπνευσμένες ψυχές των κατοίκων της.
Με πληθυσμό 1.078 κατοίκους (βάση της απογραφής του 2001) το χωριό είναι το δεύτερο μεγαλύτερο του νησιού, ύστερα από το Φιλώτι. Όσον αναφορά την προέλευση των κατοίκων της υπάρχουν πολλές εκδοχές.
